Trong bối cảnh kinh tế ngày càng biến động, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính dẫn đến việc không thể duy trì hoạt động. Việc nắm rõ thủ tục phá sản công ty theo quy định mới trở nên vô cùng quan trọng, không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng pháp luật mà còn bảo vệ quyền lợi của chủ nợ, cổ đông và người lao động. Bài viết này của Luật sư Đoàn sẽ phân tích chi tiết các bước, hồ sơ và nguyên tắc áp dụng khi tiến hành thủ tục phá sản theo những quy định hiện hành, giúp các doanh nghiệp và cá nhân liên quan có cái nhìn tổng thể và chuẩn xác nhất.
Luật phá sản
Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 được Quốc hội Việt Nam khóa XV thông qua vào ngày 10/12/2025, quy định toàn diện về nguyên tắc, trình tự, thủ tục phục hồi, phá sản đối với doanh nghiệp và hợp tác xã, đồng thời xác định quyền, nghĩa vụ của các bên liên quan. Luật có hiệu lực từ 01/3/2026, thay thế Luật Phá sản 2014.
Trong giai đoạn từ 01/01/2026 đến 28/02/2026, các vụ việc vẫn áp dụng Luật Phá sản 2014; từ 01/3/2026 trở đi, áp dụng Luật Phục hồi, phá sản 2025, riêng một số trường hợp theo khoản 3 Điều 38 có hiệu lực từ 01/7/2026.
Thủ tục phá sản công ty
Để doanh nghiệp thực hiện việc giải quyết nợ nần và chấm dứt hoạt động một cách hợp pháp, việc nắm rõ các bước trong thủ tục phá sản doanh nghiệp, công ty theo quy định pháp luật là hết sức cần thiết.
Việc nắm rõ quy trình phá sản giúp doanh nghiệp, chủ nợ và các bên liên quan thực hiện quyền và nghĩa vụ đúng pháp luật. Theo Luật Phá sản 2014, thủ tục phá sản doanh nghiệp gồm các bước chính:
Bước 1: Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản: Chỉ người có quyền mới được nộp và đơn phải đầy đủ nội dung theo quy định.
Bước 2: Tòa án nhận và thụ lý đơn: Tòa án kiểm tra tính hợp lệ, thông báo lệ phí, yêu cầu sửa đổi nếu cần và ra quyết định thụ lý.
Bước 3: Mở thủ tục phá sản: Tòa án thông báo cho các bên liên quan, kiểm kê tài sản, lập danh sách chủ nợ và người mắc nợ.
Bước 4: Hội nghị chủ nợ: Triệu tập hội nghị để quyết định đình chỉ, phục hồi hay phá sản doanh nghiệp.
Bước 5: Ra quyết định phá sản: Thẩm phán tuyên bố doanh nghiệp phá sản nếu không thể phục hồi hoặc mất khả năng thanh toán.
Bước 6: Thi hành quyết định phá sản: Thanh lý tài sản và phân chia tiền thu được cho các chủ nợ theo thứ tự ưu tiên.
Ai có quyền nộp đơn phá sản cho công ty?
Việc xác định đúng chủ thể có quyền nộp đơn phá sản là bước quan trọng để đảm bảo quá trình phá sản diễn ra hợp pháp và minh bạch.
Để xác định đúng đối tượng được khởi xướng thủ tục phá sản, cần làm rõ những chủ thể có quyền nộp đơn theo quy định pháp luật. Theo Điều 5 Luật Phá sản 2014:
- Chủ nợ: Bao gồm chủ nợ không có bảo đảm hoặc chủ nợ có bảo đảm một phần, có quyền nộp đơn khi doanh nghiệp, hợp tác xã không thanh toán khoản nợ đến hạn sau 03 tháng.
- Người lao động và công đoàn: Có quyền nộp đơn khi doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ trả lương, phụ cấp hoặc các khoản nợ khác đến hạn sau 03 tháng.
- Người đại diện theo pháp luật: Có nghĩa vụ nộp đơn khi doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán.
- Chủ doanh nghiệp, Chủ tịch/Hội đồng quản trị hoặc thành viên hợp danh: Có nghĩa vụ nộp đơn khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.
- Cổ đông công ty cổ phần: Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 20% cổ phần phổ thông liên tục ít nhất 06 tháng có quyền nộp đơn khi công ty mất khả năng thanh toán; cổ đông dưới 20% chỉ có quyền khi Điều lệ công ty quy định.
Mức phí và lệ phí phá sản doanh nghiệp ở Việt Nam
Việc xác định và thanh toán lệ phí và chi phí tạm ứng phá sản là bước quan trọng trong quy trình phá sản doanh nghiệp. Theo Luật Phá sản 2014, lệ phí nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản hiện là 1,5 triệu đồng, dùng để Tòa án thụ lý đơn (theo Danh mục lệ phí Tòa án ban hành kèm Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14).
Một số trường hợp được miễn lệ phí, bao gồm: người lao động, công đoàn, người đại diện theo pháp luật, chủ doanh nghiệp hoặc cổ đông khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán và không còn tài sản để nộp lệ phí.
Chi phí tạm ứng phá sản là khoản tiền do Tòa án quyết định để đăng báo, trả thù lao cho quản tài viên và thanh lý tài sản. Tòa án xác định mức tạm ứng cho từng vụ việc và quyết định hoàn trả, trừ khi người nộp đơn không trung thực. Hiện nay, Luật chỉ quy định mức thù lao quản tài viên, còn quy định chi tiết về dự tính tổng số tiền tạm ứng chưa được ban hành.
Thẩm quyền của tòa án trong phá sản doanh nghiệp
Theo Điều 8 Luật Phá sản, được sửa đổi bởi Luật sửa đổi các luật liên quan năm 2025, từ ngày 01/7/2025, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã theo lãnh thổ trụ sở chính của doanh nghiệp.
Cụ thể, theo Khoản 2 Điều 4 Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15:
- Tòa án nhân dân khu vực 2 – Hà Nội: xử lý vụ việc phá sản cho 18 tỉnh, thành phố từ Hà Nội, Hải Phòng đến các tỉnh Bắc Ninh, Nghệ An, Thanh Hóa, Tuyên Quang, v.v.
- Tòa án nhân dân khu vực 1 – Đà Nẵng: xử lý vụ việc phá sản cho 07 tỉnh, thành phố gồm Đà Nẵng, Huế, Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa, Quảng Ngãi và Quảng Trị.
- Tòa án nhân dân khu vực 1 – TP. Hồ Chí Minh: xử lý vụ việc phá sản cho 09 tỉnh, thành phố từ TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ đến An Giang, Đồng Nai, Tây Ninh, v.v.
Trong giai đoạn chuyển đổi, Nghị quyết 01/2025/NQ-HĐTP hướng dẫn: Tòa án nhân dân khu vực tiếp nhận và giải quyết các vụ phá sản mà Tòa án cấp huyện hoặc cấp tỉnh đã thụ lý trước ngày 01/7/2025 nhưng chưa hoàn tất.
Hồ sơ cần chuẩn bị khi yêu cầu phá sản doanh nghiệp
Việc chuẩn bị đầy đủ và chính xác hồ sơ là bước quan trọng giúp doanh nghiệp, chủ nợ hoặc các bên liên quan tiến hành thủ tục phá sản đúng pháp luật và đảm bảo quyền lợi cho tất cả các bên.
Đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản của doanh nghiệp mất khả năng thanh toán bao gồm những giấy tờ sau:
(1) Báo cáo tài chính của doanh nghiệp, hợp tác xã trong 03 năm gần nhất. Trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã được thành lập và hoạt động chưa đủ 03 năm thì kèm theo báo cáo tài chính của doanh nghiệp, hợp tác xã trong toàn bộ thời gian hoạt động;
(2) Bản giải trình nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán; báo cáo kết quả thực hiện các biện pháp khôi phục doanh nghiệp, hợp tác xã mà vẫn không khắc phục được tình trạng mất khả năng thanh toán;
(3) Bảng kê chi tiết tài sản, địa điểm có tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
(4) Danh sách chủ nợ, danh sách người mắc nợ, trong đó phải ghi rõ tên, địa chỉ của chủ nợ, người mắc nợ, khoản nợ, khoản cho vay có bảo đảm, không có bảo đảm, có bảo đảm một phần đến hạn hoặc chưa đến hạn;
(5) Giấy tờ, tài liệu liên quan đến việc thành lập doanh nghiệp, hợp tác xã;
(6) Kết quả thẩm định giá, định giá giá trị tài sản còn lại (nếu có).
Dịch vụ làm thủ tục phá sản doanh nghiệp
Dịch vụ làm thủ tục phá sản doanh nghiệp của Luật sư Đoàn hỗ trợ toàn diện từ bước tư vấn pháp lý, xác định khả năng thanh toán, chuẩn bị và hoàn thiện hồ sơ, đến việc nộp đơn, theo dõi tiến trình tại Tòa án, tham gia hội nghị chủ nợ và thực hiện thanh lý, phân chia tài sản theo đúng quy định pháp luật.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, chúng tôi đảm bảo quá trình phá sản diễn ra nhanh chóng, minh bạch, giảm thiểu rủi ro và bảo vệ quyền lợi cho doanh nghiệp, chủ nợ cũng như các bên liên quan. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và sử dụng dịch vụ chuyên nghiệp, an toàn và hiệu quả.
Câu hỏi thường gặp
Đối với công ty TNHH 1 thành viên, thủ tục phá sản công ty tnhh bắt đầu từ việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản do chủ sở hữu hoặc người đại diện theo pháp luật thực hiện khi công ty mất khả năng thanh toán. Quá trình bao gồm thụ lý đơn tại Tòa án, mở thủ tục phá sản, kiểm kê tài sản, lập danh sách chủ nợ và tham gia hội nghị chủ nợ. Sau khi có quyết định phá sản, tài sản công ty được thanh lý và phân chia cho các chủ nợ theo thứ tự ưu tiên.
Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên, thủ tục phá sản được khởi xướng bởi người đại diện theo pháp luật hoặc chủ sở hữu khi công ty mất khả năng thanh toán. Tòa án thụ lý hồ sơ, mở thủ tục phá sản và tiến hành kiểm kê tài sản, lập danh sách chủ nợ, hội nghị chủ nợ để quyết định phương án xử lý. Sau khi ra quyết định phá sản, tài sản được thanh lý và phân chia cho các chủ nợ theo quy định pháp luật.
Công ty cổ phần có thể được yêu cầu phá sản bởi người đại diện theo pháp luật hoặc cổ đông sở hữu từ 20% cổ phần phổ thông trở lên, hoặc theo Điều lệ công ty đối với cổ đông sở hữu dưới 20%. Tòa án thụ lý hồ sơ, kiểm kê tài sản, lập danh sách chủ nợ và tổ chức hội nghị chủ nợ. Khi ra quyết định phá sản, tài sản công ty được thanh lý và phân chia cho các chủ nợ theo thứ tự ưu tiên.
Thủ tục phá sản doanh nghiệp và hợp tác xã bắt đầu từ việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản do chủ sở hữu, người đại diện theo pháp luật hoặc chủ nợ thực hiện. Tòa án thụ lý hồ sơ, mở thủ tục phá sản, kiểm kê tài sản và lập danh sách chủ nợ. Hội nghị chủ nợ được tổ chức để quyết định phương án xử lý, sau đó tài sản được thanh lý và phân chia theo thứ tự ưu tiên, đảm bảo quyền lợi của tất cả các bên liên quan.
