Khi doanh nghiệp hoặc hợp tác xã mất khả năng thanh toán, việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản là bước đầu quan trọng. Đây là vấn đề cần được quan tâm vì ảnh hưởng trực tiếp đến trình tự, thời gian và hiệu quả giải quyết vụ việc. Luật sư Đoàn sẽ chia sẻ chi tiết về thông tin này!
Quyết định mở thủ tục phá sản khi nào?
Trong quá trình giải quyết phá sản, việc xác định thời điểm Tòa án ra quyết định mở thủ tục phá sản có ý nghĩa quan trọng để đảm bảo đúng trình tự pháp luật.
Để được công nhận là phá sản, doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời cả 02 điều kiện sau:
– Mất khả năng thanh toán;
– Bị Tòa án nhân dân tuyên bố phá sản.
Trong đó, doanh nghiệp mất khả năng thanh toán là doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.
Việc không thực hiện nghĩa vụ thanh toán bao gồm 02 trường hợp:
Trường hợp 1: Không có tài sản để thanh toán các khoản nợ;
Trường hợp 2: Có tài sản nhưng không thanh toán các khoản nợ.
Thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản là nơi nào?
Khi một doanh nghiệp rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán, việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản doanh nghiệp cần được thực hiện đúng cơ quan có thẩm quyền.
Việc xác định đúng Tòa án có thẩm quyền giúp quá trình nộp đơn và xử lý hồ sơ diễn ra thuận lợi, đúng quy định pháp luật.
Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết phá sản đối với doanh nghiệp có trụ sở chính tại xã/phường, thành phố thuộc tỉnh đó.
Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết phá sản đối với doanh nghiệp đăng ký kinh doanh tại tỉnh đó và thuộc một trong các trường hợp sau:
– Có tài sản ở nước ngoài hoặc người tham gia thủ tục phá sản ở nước ngoài;
– Doanh nghiệp có chi nhánh, văn phòng đại diện ở nhiều huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh khác nhau;
– Doanh nghiệp có bất động sản ở nhiều xã/phường, thành phố thuộc tỉnh khác nhau;
– Do Tòa án nhân dân cấp tỉnh lấy lên để giải quyết do tính chất phức tạp của vụ việc.
Trình tự Tòa án xử lý đơn phá sản sau khi thụ lý
Sau khi đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản được Tòa án thụ lý, vụ việc sẽ bước vào giai đoạn xem xét và giải quyết theo trình tự luật định.
Sau đó, Tòa án ra quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản (trừ trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản theo thủ tục rút gọn).
Quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản Tòa án phải gửi thông báo đến những người liên quan.
Trong quá trình giải quyết yêu cầu mở thủ tục phá sản, có thể yêu cầu Tòa án nhân dân có thẩm quyền thực hiện các biện pháp bảo toàn tài sản như tuyên bố giao dịch vô hiệu; tạm đình chỉ thực hiện hợp đồng…
Đặc biệt sẽ kiểm kê lại tài sản, lập danh sách chủ nợ; lập danh sách người mắc nợ…
Hội nghị chủ nợ
Triệu tập Hội nghị chủ nợ:
+ Hội nghị chủ nợ lần thứ nhất.
Hội nghị chủ nợ được coi là tiến hành hợp lệ nếu có số chủ nợ tham gia đại diện cho ít nhất 51% tổng số nợ không có bảo đảm. Nếu không đáp ứng sẽ bị hoãn và phải mở hội nghị lần 02.
+ Hội nghị chủ nợ lần thứ hai.
Hội nghị chủ nợ có quyền đưa ra một trong các kết luận sau:
– Đình chỉ tiến hành thủ tục phá sản;
– Đề nghị áp dụng biện pháp phục hồi hoạt động kinh doanh;
– Đề nghị tuyên bố phá sản.
Ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp bị phá sản
Trường hợp doanh nghiệp không thực hiện được phương án phục hồi hoạt động kinh doanh hoặc hết thời hạn thực hiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh nhưng vẫn mất khả năng thanh toán, Thẩm phán ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản.
Thi hành tuyên bố doanh nghiệp bị phá sản
– Thanh lý tài sản phá sản;
– Phân chia tiền thu được từ việc bán tài sản của doanh nghiệp cho các đối tượng theo thứ tự phân chia tài sản.
Hồ sơ hợp lệ để tránh bị trả lại đơn phá sản
Trong quá trình nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và đúng quy định là yếu tố quyết định để tránh bị Tòa án trả lại đơn.
Hồ sơ nộp đơn phá sản bao gồm Đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, báo cáo tài chính/tài sản, danh sách chủ nợ/người mắc nợ, và các giấy tờ liên quan (báo cáo lương, giấy phép kinh doanh).
Thời hạn 3 ngày làm việc trong xử lý đơn phá sản
Trong thủ tục phá sản, một số mốc thời gian được pháp luật quy định rất chặt chẽ nhằm đảm bảo việc giải quyết diễn ra kịp thời và đúng trình tự.
Theo Luật Phục hồi, phá sản 2025, thời hạn 3 ngày làm việc là mốc thời gian quan trọng trong nhiều giai đoạn xử lý đơn, đặc biệt là gửi thông báo, thụ lý hoặc giải quyết kiến nghị về việc trả lại/đình chỉ đơn phá sản, giúp quy trình minh bạch và nhanh chóng.
Mẫu đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản
Khi tiến hành thủ tục phá sản, việc sử dụng đúng biểu mẫu đơn là bước đầu tiên để hồ sơ được Tòa án xem xét hợp lệ. Mời quý bạn đọc tham khảo mẫu đơn sau:
Mẫu đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản
Khi nào phải nộp lệ phí và tạm ứng chi phí phá sản?
Một trong những vấn đề được nhiều cá nhân, doanh nghiệp quan tâm khi thực hiện thủ tục phá sản là thời điểm phải nộp lệ phí và tạm ứng chi phí phá sản theo quy định pháp luật.
Trong quá trình nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, nghĩa vụ nộp lệ phí và tạm ứng chi phí phá sản là thủ tục bắt buộc trong một số trường hợp theo quy định pháp luật.
Lệ phí và tạm ứng chi phí phá sản phải được nộp trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo của Tòa án nhân dân về số tiền tạm ứng, sau khi đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản được xác định là hợp lệ. Người nộp đơn có thể bị trả lại đơn nếu không nộp các chi phí này đúng hạn.
Câu hỏi thường gặp
Không, không phải mọi chủ nợ đều có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Theo quy định, chỉ chủ nợ không có bảo đảm hoặc có bảo đảm một phần mới có quyền này. Chủ nợ có bảo đảm toàn bộ (người được đảm bảo bằng tài sản có giá trị lớn hơn hoặc bằng nợ) thường không có quyền này trừ khi họ chuyển thành chủ nợ có bảo đảm một phần.
Theo Luật Phục hồi, phá sản 2025 quy định người có quyền, nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản như sau:
– Chủ nợ không có bảo đảm, chủ nợ có bảo đảm một phần có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày khoản nợ đến hạn mà doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán.
– Người lao động, công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở ở những nơi chưa thành lập công đoàn cơ sở có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày phải thực hiện nghĩa vụ trả lương, các khoản nợ khác đến hạn đối với người lao động mà doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán.
– Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán.
– Chủ doanh nghiệp tư nhân, Chủ tịch Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, Chủ tịch Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thành viên hợp danh của công ty hợp danh có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.
– Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 20% số cổ phần phổ thông trở lên trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán.
Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu dưới 20% số cổ phần phổ thông trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán trong trường hợp Điều lệ công ty quy định.
– Thành viên hợp tác xã hoặc người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã thành viên của liên hiệp hợp tác xã có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mất khả năng thanh toán.
Tòa án chỉ mở thủ tục phá sản khi có đơn yêu cầu để tôn trọng quyền tự quyết của doanh nghiệp, tránh can thiệp hành chính không cần thiết vào hoạt động kinh doanh và đảm bảo tính khách quan trong việc xác định tình trạng mất khả năng thanh toán.
Tòa án chuyển đơn yêu cầu phá sản sang tòa có thẩm quyền khi đơn không thuộc phạm vi giải quyết của mình (sai thẩm quyền địa phương/cấp tòa). Việc này thường xảy ra khi doanh nghiệp thay đổi trụ sở, địa chỉ chi nhánh, hoặc vụ việc phức tạp cần chuyển lên cấp tỉnh
