Quy trình xin giấy phép xây dựng nhà ở nhanh, đơn giản

Trong bối cảnh pháp luật xây dựng ngày càng được siết chặt, việc nắm rõ Quy trình xin giấy phép xây dựng nhà ở mới nhất là bước quan trọng giúp chủ đầu tư tránh rủi ro pháp lý và tiết kiệm thời gian, chi phí khi xây dựng nhà ở. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ các thủ tục, hồ sơ cần chuẩn bị cũng như những quy định mới được cập nhật theo luật hiện hành. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu chi tiết từng bước trong quy trình xin giấy phép xây dựng, từ khâu chuẩn bị hồ sơ đến khi nhận được giấy phép hợp lệ.

Quy trình xin giấy phép xây dựng nhà ở nông thôn

Đối với khu vực nông thôn, việc xây dựng nhà ở không phải lúc nào cũng được miễn giấy phép như nhiều người vẫn nghĩ. Vì vậy, việc tìm hiểu rõ thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng nhà ở nông thôn sẽ giúp người dân chủ động chuẩn bị hồ sơ đúng quy định, tránh vi phạm pháp luật và đảm bảo quá trình xây dựng diễn ra thuận lợi.

Căn cứ Điều 102, khoản 3 Điều 103 Luật Xây dựng năm 2014, khoản 1 Điều 4 Nghị định 140/2025/NĐ-CP (có hiệu lực đến ngày 01/03/2027), quy trình xin cấp phép xây dựng nhà ở gồm các bước sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ

Chủ đầu tư (hộ gia đình, cá nhân) nộp tại Trung tâm phục vụ hành chính công hoặc Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính của Ủy ban nhân dân cấp xã.

Bước 2: Tiếp nhận hồ sơ

– Người tiếp nhận có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ.

– Nếu hồ sơ đầy đủ, đúng quy định thì ghi giấy biên nhận và trao cho người nộp.

– Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa đúng thì hướng dẫn chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định.

Bước 3: Giải quyết yêu cầu

Bước 4: Trả kết quả  

Bạn đang ở khu vực nào để hiểu hồ sơ tại địa phương? 

Việc xin giấy phép xây dựng nhà ở sẽ có sự khác nhau tùy theo khu vực bạn sinh sống, bao gồm đô thị, nông thôn, khu quy hoạch hoặc khu bảo tồn. Mỗi địa phương có thể áp dụng quy định chi tiết riêng về chỉ giới xây dựng, mật độ xây dựng, chiều cao công trình và loại hồ sơ cần nộp. Vì vậy, trước khi chuẩn bị hồ sơ, bạn nên xác định rõ khu vực xây dựng để tra cứu hoặc liên hệ cơ quan có thẩm quyền tại địa phương nhằm đảm bảo hồ sơ phù hợp quy định hiện hành.

Bạn muốn biết hồ sơ đầy đủ cho nhà ở riêng lẻ?

Trước khi tiến hành xây dựng, việc nắm rõ hồ sơ đầy đủ cho nhà ở riêng lẻ là bước quan trọng để thủ tục xin cấp phép xây dựng nhà ở diễn ra suôn sẻ, tránh phải bổ sung nhiều lần và tiết kiệm thời gian, chi phí.

Điều 95 Luật Xây dựng năm 2014, sửa đổi năm 2020, Điều 55 Nghị định 175/2014/NĐ-CP quy định thành phần hồ sơ với công trình không theo tuyến gồm:

(1) Đơn xin cấp giấy phép xây dựng.

(2) Một trong những giấy tờ hợp pháp về đất đai như Giấy chứng nhận, Quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền…

(3) 02 bộ bản vẽ thiết kế xây dựng trong hồ sơ thiết kế xây dựng gồm:

Bản vẽ tổng mặt bằng toàn dự án, mặt bằng định vị công trình trên lô đất;

Bản vẽ kiến trúc các mặt bằng, các mặt đứng và mặt cắt chủ yếu của công trình;

Bản vẽ mặt bằng, mặt cắt móng;

(4) Đối với công trình xây dựng có công trình liền kề phải có bản cam kết bảo đảm an toàn đối với công trình liền kề.

Lưu ý:

Quy trình cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ tại đô thị phải đáp ứng các điều kiện quy định và phù hợp với quy hoạch chi tiết theo pháp luật về đô thị và nông thôn; đối với nhà ở riêng lẻ thuộc khu vực, tuyến phố trong đô thị đã ổn định thì phải phù hợp với quy hoạch chi tiết theo pháp luật về đô thị và nông thôn hoặc thiết kế đô thị riêng hoặc quy chế quản lý kiến trúc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành (khoản 2 Điều 93 Luật Xây dựng năm 2014, sửa đổi bởi khoản 1 Điều 57 Luật Quy hoạch đô thị năm 2024).

Đối với nhà ở riêng lẻ tại nông thôn khi xây dựng phải phù hợp với quy hoạch chi tiết theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn (khoản 3 Điều 93 Luật Xây dựng năm 2014, sửa đổi bởi khoản 1 Điều 57 Luật Quy hoạch đô thị năm 2024)

Tùy vào điều kiện cụ thể của địa phương, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương công bố mẫu bản vẽ thiết kế để hộ gia đình, cá nhân tham khảo khi tự lập thiết kế xây dựng.

Mức phí cấp giấy phép xây dựng hiện tại là bao nhiêu? 

Khi làm thủ tục xin giấy phép xây dựng, lệ phí hành chính thường không quá cao, dao động từ khoảng 50.000 đến 150.000 đồng mỗi giấy phép, tùy theo quy định của từng địa phương và loại công trình, và được nộp khi nhận giấy phép. Tuy nhiên, tổng chi phí thực tế có thể lớn hơn do còn bao gồm phí thiết kế bản vẽ, phí thẩm định hồ sơ (có thể từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng) cùng các khoản chi phí phát sinh khác. Mỗi tỉnh, thành phố sẽ có mức lệ phí cụ thể riêng, vì vậy người dân nên chủ động tìm hiểu quy định tại địa phương nơi tiến hành xây dựng.

Quy trình thẩm định hồ sơ diễn ra trong bao nhiêu ngày? 

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Xây dựng sửa đổi với tỷ lệ tán thành cao, đạt 92,39% tổng số đại biểu, và luật sẽ có hiệu lực từ 01/07/2026. Luật sửa đổi mang nhiều điểm mới về cải cách thủ tục hành chính và cơ chế kiểm soát miễn giấy phép xây dựng. 

Cụ thể, thủ tục thẩm định thiết kế sau khi triển khai thiết kế cơ sở được bãi bỏ, trách nhiệm kiểm soát thiết kế xây dựng sau khi dự án được phê duyệt sẽ được giao cho chủ đầu tư. Nguyên tắc áp dụng là từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến khi khởi công, mỗi công trình hoặc dự án chỉ cần thực hiện một thủ tục duy nhất.

Theo quy định mới, thủ tục cấp phép xây dựng sẽ được thực hiện hoàn toàn trực tuyến, với thời gian dự kiến tối đa 7–10 ngày, giúp giảm tối thiểu 30% thời gian và chi phí. Chính phủ cũng sẽ quy định tăng trách nhiệm của tư vấn thiết kế trong việc đảm bảo an toàn công trình.

Trước đó, từ ngày 18/8/2025, thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy phép xây dựng cho nhà ở riêng lẻ đã được rút ngắn 33%, từ 15 ngày xuống còn 10 ngày. Từ 01/07/2026, thời gian cấp phép chính thức sẽ còn 7–10 ngày và được thực hiện trực tuyến, đây là điểm mới quan trọng được quy định trong Luật Xây dựng sửa đổi.

Cách xin ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước liên quan 

Đối với những công trình nằm gần khu bảo tồn, di tích lịch sử, hành lang an toàn giao thông, thủy lợi hoặc có ảnh hưởng đến môi trường, cơ quan cấp phép có thể yêu cầu xin ý kiến của các cơ quan quản lý nhà nước liên quan. Việc này thường được thực hiện thông qua văn bản đề nghị hoặc tích hợp trong quá trình thẩm định hồ sơ, người dân cần phối hợp cung cấp thông tin khi được yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp