Luật chu cấp cho con quy định thế nào?

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, các vấn đề liên quan đến hôn nhân và gia đình ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm, đặc biệt là quyền lợi của con cái sau khi cha mẹ ly hôn. Luật chu cấp cho con không chỉ là quy định mang tính pháp lý mà còn thể hiện trách nhiệm và nghĩa vụ của cha mẹ đối với sự phát triển toàn diện của con. Việc hiểu rõ các quy định này từ Luật sư Đoàn chia sẻ sẽ giúp đảm bảo quyền lợi chính đáng cho trẻ, đồng thời góp phần xây dựng một môi trường sống ổn định và lành mạnh cho thế hệ tương lai.

Luật chu cấp cho con quy định thế nào?

Luật chu cấp cho con là một trong những quy định quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của trẻ em khi cha mẹ không còn chung sống. Việc nắm rõ các nguyên tắc, mức chu cấp và trách nhiệm pháp lý liên quan sẽ giúp các bên thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, cha mẹ không trực tiếp nuôi con sau ly hôn phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con, không phân biệt người trực tiếp nuôi con có đủ khả năng kinh tế hay không.

Cha mẹ không trực tiếp nuôi con chỉ không cần chu cấp, cấp dưỡng cho con nếu người trực tiếp nuôi con tự nguyện không yêu cầu và người này đủ khả năng, điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng con.

Cách yêu cầu tòa án buộc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng 

Khi một bên không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng hay xảy đến tranh chấp về cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn, thì việc yêu cầu tòa án can thiệp là giải pháp cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người được cấp dưỡng. Nắm rõ trình tự, thủ tục và hồ sơ cần chuẩn bị sẽ giúp quá trình yêu cầu diễn ra thuận lợi hơn. Dưới đây là hướng dẫn cụ thể về cách yêu cầu tòa án buộc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.

Điều 119 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định người có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, người được cấp dưỡng, cha, mẹ hoặc người giám hộ của người đó, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó.

Ngoài ra, cá nhân, cơ quan, tổ chức sau đây, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án buộc người không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng phải thực hiện nghĩa vụ đó:

– Người thân thích;

– Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;

– Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;

– Hội liên hiệp phụ nữ.

Mức cấp dưỡng nuôi con tối thiểu 2026 

Mức cấp dưỡng nuôi con tối thiểu năm 2026 được quy định nhằm đảm bảo quyền lợi cơ bản cho trẻ em, giúp các bậc cha mẹ thực hiện đúng trách nhiệm nuôi dưỡng. Việc nắm rõ con số cụ thể và cách tính mức cấp dưỡng sẽ hỗ trợ trong việc thực hiện nghĩa vụ pháp lý một cách công bằng.

Theo Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về mức cấp dưỡng như sau: 

– Mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ của người đó thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

– Khi có lý do chính đáng, mức cấp dưỡng có thể thay đổi. Việc thay đổi mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Ngoài ra, tại khoản 2 Điều 7 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP (có hiệu lực từ 01/7/2024) quy định: 

Tiền cấp dưỡng cho con là toàn bộ chi phí cho việc nuôi dưỡng, học tập của con và do các bên thỏa thuận. 

Trường hợp các bên không thoả thuận được thì Tòa án quyết định mức cấp dưỡng căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. 

Mức cấp dưỡng do Tòa án quyết định nhưng không thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người cấp dưỡng đang cư trú cho mỗi tháng đối với mỗi người con.

Nghĩa vụ cấp dưỡng khi chưa đăng ký kết hôn 

Ngay cả khi cha mẹ chưa đăng ký kết hôn, nghĩa vụ cấp dưỡng vẫn được pháp luật quy định để đảm bảo quyền lợi cho con. Việc hiểu rõ quyền và nghĩa vụ này giúp cha mẹ thực hiện trách nhiệm nuôi dưỡng một cách đúng pháp luật.

Dù chưa đăng ký kết hôn, cha mẹ vẫn có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên hoặc con đã thành niên không có khả năng lao động khi không trực tiếp nuôi con. Quan hệ cha mẹ – con được pháp luật bảo vệ dựa trên huyết thống, không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân.

Thủ tục kiện đòi cấp dưỡng cho con 

Khi cha hoặc mẹ không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, việc khởi kiện là cách bảo vệ quyền lợi hợp pháp của con. Hiểu rõ các bước, hồ sơ và quy trình tòa án sẽ giúp quá trình kiện đòi cấp dưỡng diễn ra thuận lợi và hiệu quả. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về thủ tục kiện đòi cấp dưỡng cho con.

Hồ sơ khởi kiện: khi khởi kiện về vấn đề yêu cầu tiền cấp dưỡng cho con thì cần chuẩn bị hồ sơ như sau:

– Đơn khởi kiện về việc đòi tiền cấp dưỡng

– Chứng minh thư nhân dân/căn cước công dân (có chứng thực hoặc công chứng)

– Bản án, quyết định ly hôn

– Chứng cứ chứng minh thu nhập của vợ, chồng

– Bản sao có chứng thực giấy khai sinh của con

– Tài liệu khác có liên quan.

Thủ tục khởi kiện: Căn cứ Điều 190, Điều 191, Điều 195, Điều 205 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Điều 53, Điều 54 Luật Hôn nhân và gia đình 2014; Điều 16 Nghị quyết 04/2016/NQ-HĐTP thì thủ tục khởi kiện như sau:

– Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện về việc đòi tiền cấp dưỡng tại Tòa án có thẩm quyền

– Bước 2: Nhận kết quả xử lý đơn

– Bước 3: Nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền và thụ lý vụ án

– Bước 4: Tòa án sẽ triệu tập lấy lời khai, hòa giải và tiến hành thủ tục theo quy định pháp luật Tố tụng dân sự

– Bước 5: Trong trường hợp, Tòa án không chấp nhận yêu cầu đòi tiền cấp dưỡng, người yêu cầu có quyền kháng cáo để Tòa án cấp trên trực tiếp xét xử phúc thẩm theo quy định pháp luật.

Thay đổi mức cấp dưỡng khi thu nhập thay đổi 

Khi thu nhập của cha hoặc mẹ thay đổi đáng kể, mức cấp dưỡng nuôi con cũng có thể được điều chỉnh để phù hợp với khả năng tài chính và nhu cầu của trẻ. Hiểu rõ quy định pháp luật sẽ giúp việc yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng được thực hiện đúng thủ tục và công bằng. Dưới đây là hướng dẫn về cách thay đổi mức cấp dưỡng khi thu nhập thay đổi.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 thì: sau khi ly hôn, nếu không đồng ý với mức cấp dưỡng ban đầu thì vợ chồng có thể thỏa thuận thay đổi mức cấp dưỡng. Nếu không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết.

Đơn yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng. Trong đó, phải thể hiện được các nội dung gồm: Ngày, tháng năm, tên Tòa án giải quyết, nội dung cụ thể về yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng…

– Quyết định hoặc bản án ly hôn.

– Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân/hộ chiếu còn hạn sử dụng.

– Chứng cứ chứng minh yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng: Kèm theo các lý do để yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng là giấy tờ, tài liệu chứng minh như giấy vay nợ, hồ sơ khám bệnh, hóa đơn…

+ Tăng mức cấp dưỡng: Nhu cầu thiết yếu của con ngày càng cao, giá cả sinh hoạt cũng tăng nhanh… khiến mức cấp dưỡng trước đó không còn phù hợp nữa.

+ Giảm mức cấp dưỡng: Tình hình kinh tế, thu nhập… của người có nghĩa vụ cấp dưỡng giảm sút hoặc gặp khó khăn do dịch bệnh, do sức khỏe yếu, bệnh tật… nên không còn đủ điều kiện để cấp dưỡng theo mức đã thỏa thuận như trước nữa.

Câu hỏi thường gặp