Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai thuộc cơ quan nào?

Trong thực tiễn hiện nay, tranh chấp đất đai là một trong những loại tranh chấp xảy ra phổ biến và phức tạp nhất, kéo theo nhiều hệ lụy về quyền lợi, tài sản và thời gian giải quyết của các bên liên quan. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ cơ quan nào có thẩm quyền tiếp nhận và xử lý vụ việc theo đúng quy định pháp luật. Việc xác định đúng “Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai mới nhất” nhờ chia sẻ từ Luật sư Đoàn không chỉ giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình mà còn tránh tình trạng hồ sơ bị trả lại, kéo dài thời gian xử lý hoặc thực hiện sai trình tự pháp luật.f

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai với doanh nghiệp là gì? 

Trong các vụ việc liên quan đến quyền sử dụng đất, tranh chấp giữa cá nhân với doanh nghiệp thường có tính chất phức tạp và liên quan đến nhiều quy định pháp luật khác nhau. Vì vậy, việc xác định đúng thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai với doanh nghiệp là yếu tố quan trọng để đảm bảo quá trình xử lý diễn ra đúng trình tự và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai với doanh nghiệp là phạm vi quyền hạn do pháp luật quy định cho cơ quan nhà nước hoặc cơ quan có thẩm quyền trong việc tiếp nhận, xem xét và giải quyết các tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất, quyền và nghĩa vụ về đất đai giữa doanh nghiệp với cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan khác.

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo Luật đất đai 2024 

Luật Đất đai 2024 đã có nhiều điểm mới liên quan đến trình tự, thủ tục và cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai. Việc nắm rõ quy định hiện hành sẽ giúp cá nhân, tổ chức xác định đúng cơ quan xử lý và đảm bảo quyền lợi hợp pháp trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Theo Điều 236 Luật Đất đai 2024 quy định như sau:

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai

…

3. Trường hợp các bên tranh chấp lựa chọn giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền thì việc giải quyết tranh chấp đất đai được thực hiện như sau:

a) Trường hợp tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết. Sau thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện mà các bên tranh chấp không khởi kiện hoặc khiếu nại theo quy định tại điểm này thì quyết định giải quyết tranh chấp của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có hiệu lực thi hành.

Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện, các bên tranh chấp có quyền khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính hoặc khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có hiệu lực thi hành.

…

Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 151/2025/NĐ-CP quy định như sau:

Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện chuyển giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã

…

2. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện theo quy định của Luật Đất đai chuyển giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện, cụ thể như sau:

…

g) Giải quyết tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau quy định tại điểm a khoản 3 Điều 236; ban hành quyết định giải quyết tranh chấp đất đai, ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định giải quyết tranh chấp đất đai quy định tại khoản 4 Điều 236 Luật Đất đai.

…

Như vậy từ 1/7/2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện giải quyết tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư.

Thẩm quyền xử lý tranh chấp khi đất chưa có sổ đỏ như thế nào? 

Đối với các trường hợp đất chưa được cấp sổ đỏ, việc xác định cơ quan có thẩm quyền giải quyết các trường hợp tranh chấp như tranh chấp ranh giới đất liền kề, đất chưa có sổ đỏ,..thường khiến nhiều người gặp khó khăn.

Căn cứ theo khoản 1 và khoản 2 Điều 236 Luật Đất đai 2024 quy định thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai, tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì các bên tranh chấp được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai sau đây:

• Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền.
• Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.

Giải quyết tranh chấp đất đai đã có sổ đỏ như thế nào?

Khi đất đã được cấp sổ đỏ, việc giải quyết tranh chấp sẽ có căn cứ pháp lý rõ ràng hơn trong việc xác định quyền sử dụng đất của các bên. Tuy nhiên, quá trình xử lý vẫn cần tuân thủ đúng trình tự, thủ tục theo quy định để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người liên quan. 

Theo quy định pháp luật, khi đất đã có sổ đỏ (Giấy chứng nhận) mà phát sinh tranh chấp (như chồng lấn ranh giới, tranh chấp lối đi chung), các bên nên tiến hành tuần tự theo hai bước cốt lõi: bắt buộc hòa giải tại UBND cấp xã và khởi kiện tại Tòa án nhân dân.

Thẩm quyền khi tranh chấp bồi thường giải phóng mặt bằng ra sao? 

Tranh chấp liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng thường phát sinh khi người sử dụng đất không đồng ý với phương án thu hồi hoặc mức bồi thường được đưa ra. Trong những trường hợp này, việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết là yếu tố quan trọng để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân và tổ chức liên quan.

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng thường thuộc về cơ quan hành chính nhà nước hoặc Tòa án, tùy theo tính chất vụ việc và yêu cầu của người dân. Trong trường hợp không đồng ý với quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường hoặc hỗ trợ tái định cư, người sử dụng đất có thể khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật hiện hành.

Thủ tục khởi kiện tại Tòa án khi có tranh chấp đất đai ra sao? 

Khi phát sinh tranh chấp đất đai mà các bên không thể tự hòa giải hoặc giải quyết bằng con đường hành chính, khởi kiện tại Tòa án là phương án được nhiều người lựa chọn để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Thủ tục khởi kiện tranh chấp đất đai bao gồm 4 bước chính: Chuẩn bị hồ sơ, Nộp đơn khởi kiện, Tòa án giải quyết và Xét xử. Bắt buộc phải qua bước hòa giải tại UBND cấp xã trước khi Tòa án thụ lý đối với tranh chấp “ai là người có quyền sử dụng đất”.

Câu hỏi thường gặp