Trong thực tế, việc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng hoặc theo quyết định của tòa án khi xảy ra tranh chấp về cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn, không phải lúc nào cũng được đảm bảo đầy đủ. Khi bên có trách nhiệm không tự nguyện thi hành, người được cấp dưỡng hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp. Chính vì vậy, “Đơn yêu cầu thi hành án cấp dưỡng” trở thành công cụ pháp lý quan trọng, giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng và đảm bảo nghĩa vụ được thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Cùng Luật sư Đoàn tìm hiểu chi tiết dưới đây.
Đơn yêu cầu thi hành án cấp dưỡng
Mẫu đơn yêu cầu thi hành án cấp dưỡng mới nhất hiện nay là mẫu D01-THADS, được quy định tại Phụ lục VI ban hành kèm theo Thông tư 04/2023/TT-BTP và đang được áp dụng trong thực tiễn.
Thủ tục nộp đơn yêu cầu thi hành án cấp dưỡng
Để đảm bảo quyền lợi cấp dưỡng được thực thi đúng quy định pháp luật, việc nắm rõ trình tự, thủ tục nộp đơn là vô cùng cần thiết. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về thủ tục nộp đơn yêu cầu thi hành án cấp dưỡng mà bạn có thể tham khảo.
Thủ tục yêu cầu thi hành án cấp dưỡng (nuôi con, vợ/chồng cũ) bao gồm: chuẩn bị Đơn yêu cầu thi hành án (mẫu D01-THADS), Bản án/Quyết định của Tòa án (bản sao), CCCD và giấy khai sinh của con. Hồ sơ nộp trực tiếp, qua bưu điện hoặc người đại diện tại Cơ quan Thi hành án dân sự nơi người phải thi hành án cư trú hoặc có tài sản
Thời hạn nộp đơn yêu cầu thi hành án cấp dưỡng
Việc nộp đơn yêu cầu thi hành án cấp dưỡng cần được thực hiện trong thời hạn luật định để đảm bảo quyền lợi không bị ảnh hưởng.
Thời hạn (thời hiệu) nộp đơn yêu cầu thi hành án cấp dưỡng là 05 năm, kể từ ngày nghĩa vụ đến hạn, áp dụng cho từng kỳ cấp dưỡng. Nếu bản án cấp dưỡng theo tháng, mỗi tháng không thực hiện, thời hiệu 05 năm sẽ tính cho tháng đó. Nếu có trở ngại khách quan, thời gian đó không tính vào thời hiệu.
Cơ quan thi hành án cấp dưỡng nộp ở đâu?
Nhiều người vẫn băn khoăn không biết cần nộp đơn yêu cầu thi hành án cấp dưỡng tại cơ quan nào để được giải quyết đúng thẩm quyền.
Hồ sơ yêu cầu thi hành án cấp dưỡng nộp tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực hoặc Cục Thi hành án dân sự cấp tỉnh nơi tòa án đã xét xử sơ thẩm vụ việc ly hôn. Việc nộp đơn yêu cầu cần được thực hiện khi người có nghĩa vụ cấp dưỡng không tự nguyện thi hành bản án/quyết định của tòa án.
Mức phạt nếu không thi hành án cấp dưỡng
Trường hợp không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng theo bản án, quyết định của tòa án, người vi phạm có thể phải chịu các chế tài theo quy định pháp luật. Dưới đây là thông tin về mức phạt và hậu quả pháp lý mà bạn cần biết.
Căn cứ theo quy định tại Điều 43 Nghị định 282/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/12/2025) có quy định về xử phạt hành vi vi phạm quy định về chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng.
Theo đó, căn cứ theo quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều này, người có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con cái sau khi ly hôn mà có hành vi từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng trái với quy định pháp luật sẽ bị phạt tiền tối đa lên đến 10 triệu đồng.
Ngoài ra, người không cấp dưỡng cho con cái còn bị buộc thực hiện nghĩa vụ đóng góp và cấp dưỡng cho con cái theo đúng quy định pháp luật.
Câu hỏi thường gặp
Quyết định thi hành án cấp dưỡng được ban hành khi có bản án hoặc quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật, trong đó xác định rõ nghĩa vụ cấp dưỡng của một bên đối với con hoặc người được cấp dưỡng. Khi người có nghĩa vụ không tự nguyện thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, người được cấp dưỡng (hoặc người đại diện hợp pháp) có quyền nộp đơn yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định thi hành án.
Trong trường hợp chưa có bản án hoặc quyết định của tòa án về nghĩa vụ cấp dưỡng, người có quyền lợi có thể khởi kiện yêu cầu cấp dưỡng nuôi con tại tòa án có thẩm quyền. Hồ sơ khởi kiện thường bao gồm: đơn khởi kiện, giấy tờ chứng minh quan hệ cha mẹ – con, tài liệu chứng minh thu nhập, khả năng của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và các giấy tờ liên quan khác.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, tòa án sẽ tiến hành thụ lý, giải quyết theo trình tự tố tụng dân sự. Nếu có căn cứ, tòa án sẽ ra bản án hoặc quyết định buộc bên có nghĩa vụ phải thực hiện việc cấp dưỡng nuôi con theo mức và phương thức phù hợp với quy định pháp luật.
