Cách tính án phí tranh chấp đất đai như thế nào?

Trong quá trình giải quyết các vụ việc liên quan đến quyền sử dụng đất, án phí là một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm nhưng lại dễ gây nhầm lẫn. Việc hiểu rõ cách tính án phí tranh chấp đất đai từ Luật sư Đoàn không chỉ giúp đương sự chủ động chuẩn bị chi phí khi khởi kiện mà còn tránh được những rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình tố tụng.

Cách tính án phí tranh chấp đất đai 

Việc nắm rõ Cách tính án phí tranh chấp đất đai sẽ giúp các bên chủ động hơn về chi phí khi tham gia tố tụng. Mức án phí thường được xác định dựa trên giá trị tài sản tranh chấp và quy định pháp luật hiện hành.

Căn cứ Điều 7 và Danh mục án phí, lệ phí Tòa án ban hành kèm theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, mức tạm ứng án phí và án phí sơ thẩm đối với vụ án có giá ngạch tính như sau:

Án phí tranh chấp đất đai ai chịu? 

Trong các vụ việc liên quan đến đất đai, vấn đề án phí luôn được nhiều người quan tâm khi khởi kiện hoặc tham gia tố tụng. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành, án phí tranh chấp đất đai sẽ do bên nào chịu và được phân chia ra sao?

– Nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí: Khi nộp đơn khởi kiện tranh chấp đất đai thì nguyên đơn phải nộp tạm ứng án phí sơ thẩm (theo khoản 1 Điều 25 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14).

– Nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm trong trường hợp toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận. Hay nói cách khác, nếu thắng kiện thì bị đơn (người bị kiện) phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm.

Tạm ứng án phí tranh chấp đất đai như thế nào? 

Trước khi Tòa án thụ lý vụ án đất đai, người khởi kiện thường phải thực hiện nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí theo quy định.

Tùy thuộc vào yêu cầu của bạn, số tiền tạm ứng án phí sơ thẩm sẽ được Tòa án tính toán và ghi rõ trong Thông báo nộp tiền dựa trên các trường hợp sau:

• Vụ án không có giá ngạch (chỉ tranh chấp đòi lại đất, không yêu cầu Tòa án định giá trị đất): Mức tạm ứng bằng mức án phí sơ thẩm là 300.000 đồng.
• Vụ án có giá ngạch (yêu cầu chia quyền sử dụng đất theo phần, phân chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất): Mức tạm ứng bằng 50% mức án phí mà Tòa án dự tính. Nếu giá trị đất càng lớn (từ trên 6 triệu đến hàng tỷ đồng), mức tạm ứng sẽ được tính theo tỷ lệ phần trăm lũy tiến giảm dần của giá trị tài sản.
• Trường hợp đặc biệt: Nếu bạn thuộc diện gia đình chính sách, người nghèo, người có công với cách mạng,… có thể được Tòa án xem xét miễn hoặc giảm mức tạm ứng án phí.

Nếu tranh chấp đất có tài sản trên đất thì cách tính thay đổi thế nào? 

Khi tranh chấp đất đai có kèm tài sản trên đất (nhà ở, cây trồng, công trình xây dựng), vụ án sẽ được định giá lại thành tranh chấp dân sự có giá ngạch. Điều này làm thay đổi cơ bản cách tính thẩm quyền, chi phí và định giá tài sản theo quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14:

Thay vì áp dụng mức án phí cố định (không có giá ngạch) như tranh chấp ranh giới đất đơn thuần, án phí sẽ được tính theo tỷ lệ phần trăm lũy tiến dựa trên tổng giá trị của cả đất và tài sản gắn liền.

• Giá trị tranh chấp nhỏ hơn hoặc bằng 6 triệu đồng: Án phí là 300.000 đồng.
• Giá trị từ 6 triệu đến 400 triệu: Án phí bằng 5% giá trị tài sản tranh chấp.
• Giá trị từ 400 triệu đến 800 triệu: Án phí là 20 triệu + 4% của phần vượt quá 400 triệu đồng.
• Giá trị từ 800 triệu đến 2 tỷ: Án phí là 36 triệu + 3% của phần vượt quá 800 triệu đồng.

Tranh chấp quyền sử dụng nhưng chưa định giá đất thì tính thế nào? 

Trong thực tế, không ít trường hợp tranh chấp quyền sử dụng đất bằng việc đi kiện đòi tài sản là quyền sử dụng đất, nhưng giá trị thửa đất chưa được định giá cụ thể tại thời điểm khởi kiện. Điều này khiến nhiều người băn khoăn về cách xác định án phí và căn cứ để Tòa án tính mức phí phải nộp.

Trong trường hợp tranh chấp quyền sử dụng đất nhưng chưa tiến hành định giá đất, việc giải quyết sẽ không dựa trên con số giá trị cụ thể của thửa đất mà chủ yếu dựa vào việc xác định quyền sử dụng hợp pháp thuộc về ai theo hồ sơ, giấy tờ và quá trình sử dụng thực tế. 

Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền sẽ ưu tiên xem xét các căn cứ như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nguồn gốc đất, quá trình quản lý, sử dụng và ý kiến của chính quyền địa phương để xác định chủ thể có quyền. 

Khi chưa định giá, giá trị đất không ảnh hưởng đến việc xác định quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, mà chỉ ảnh hưởng ở giai đoạn sau nếu cần chia tài sản, bồi thường hoặc thi hành án. 

Lúc đó, cơ quan chuyên môn sẽ tiến hành định giá theo giá thị trường hoặc khung giá nhà nước tại thời điểm giải quyết để làm căn cứ phân chia hoặc thanh toán nghĩa vụ tài chính giữa các bên.

Câu hỏi thường gặp