Quy định mới về lao động thời vụ như thế nào?

Bạn đang làm việc bán thời gian hoặc ký hợp đồng lao động thời vụ dưới 12 tháng? Đừng vội cho rằng công việc “thời vụ” thì sẽ không có các chế độ bảo đảm quyền lợi. Thực tế, những quy định pháp luật mới nhất đã siết chặt hơn việc ký kết hợp đồng và tăng cường bảo vệ quyền lợi cho người lao động. Bài viết này từ Luật sư Đoàn sẽ giúp bạn làm rõ các vấn đề quan trọng như: bạn có thuộc đối tượng phải tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc hay không, và doanh nghiệp được phép ký hợp đồng thời vụ bao nhiêu lần theo quy định. Hãy cập nhật ngay để nắm rõ quyền lợi của mình và tránh bỏ sót những quyền lợi quan trọng.

Công nhân thời vụ là gì?

Công nhân thời vụ là khái niệm dùng để chỉ những người lao động tham gia làm việc trong khoảng thời gian ngắn, thường gắn với các công việc mang tính tạm thời, không ổn định hoặc lặp lại theo từng giai đoạn nhất định, chẳng hạn như mùa thu hoạch, thời điểm sản xuất cao điểm dịp lễ Tết hoặc các dự án ngắn hạn. Theo quy định của pháp luật hiện hành, dù thời gian làm việc chỉ kéo dài vài tuần hay vài tháng, những lao động này vẫn được xác định là một bên trong quan hệ lao động và được bảo đảm các quyền lợi cơ bản như tiền lương, an toàn lao động cùng những chế độ bảo vệ cần thiết khác.

Quy định mới về lao động thời vụ

Nếu bạn đang làm việc theo dạng thời vụ, dự án hoặc bán thời gian, hãy lưu ý rằng quan niệm “làm việc ngắn ngày thì không cần tham gia bảo hiểm” đã không còn phù hợp với quy định hiện nay. Theo các quy định mới áp dụng đến năm 2026, người lao động ký hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên sẽ thuộc diện phải tham gia các loại bảo hiểm bắt buộc như BHXH, BHYT và trong một số trường hợp còn bao gồm cả bảo hiểm thất nghiệp. Điều này cho thấy quyền lợi của lao động thời vụ ngày càng được bảo đảm và gần tương đương với lao động làm việc lâu dài. Vì vậy, việc cập nhật các quy định mới sẽ giúp bạn bảo vệ tốt hơn quyền lợi về chăm sóc sức khỏe, chế độ thai sản cũng như tích lũy cho chế độ hưu trí trong tương lai.

Theo quy định hiện hành, để biết được người lao động có thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) hay không thì cần căn cứ vào loại hợp đồng lao động mà người đó đã ký với người sử dụng lao động. Cụ thể:

* Bảo hiểm xã hội:

Căn cứ khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động ký hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên sẽ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Hằng tháng, cả người lao động và người sử dụng lao động sẽ phải đóng BHXH: Người lao động đóng 8%; người sử dụng lao động đóng 17,5%, bao gồm 3% vào quỹ ốm đau và thai sản; 0,5% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

* Bảo hiểm y tế:

Căn cứ khoản 1 Điều 1 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 03 tháng trở lên thì bắt buộc phải tham BHYT.

Hằng tháng, người lao động sẽ đóng 1,5% tiền lương tháng đóng BHXH, còn người lao động phải đóng 3% vào quỹ BHYT.

* Bảo hiểm thất nghiệp:

Căn cứ khoản 1 Điều 43 Luật Việc làm năm 2013, người lao động ký hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 03 tháng trở lên sẽ thuộc đối tượng tham gia BHTN.

Mỗi tháng, người lao động và người sử dụng lao động đều phải đóng 1% tiền lương tháng đóng BHXH vào quỹ BHTN.

Lao động thời vụ có phải đóng BHXH từ 2026?

Bước sang năm 2026, khoảng cách về quyền lợi bảo hiểm giữa lao động làm việc lâu dài và lao động thời vụ đã được thu hẹp đáng kể. Khi Luật Bảo hiểm xã hội mới được triển khai, phạm vi đối tượng phải tham gia bảo hiểm bắt buộc cũng được mở rộng hơn trước. Vì vậy, vấn đề đặt ra hiện nay không còn đơn thuần là “Lao động thời vụ có phải tham gia BHXH hay không?”, mà là doanh nghiệp và người lao động cần thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH như thế nào cho đúng quy định. Bài viết này sẽ làm rõ các quy định liên quan đến mốc thời hạn hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên, cũng như những quyền lợi như chế độ thai sản và hưu trí mà lao động thời vụ có thể được hưởng theo quy định pháp luật mới.

Khoản 3, Điều 34 Bộ luật Lao động năm 2012 quy định người lao động làm việc không trọn thời gian được hưởng lương, các quyền và nghĩa vụ như người lao động làm việc trọn thời gian, quyền bình đẳng về cơ hội, không bị phân biệt đối xử, bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh lao động.
Luật BHXH quy định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng xác định thời hạn, hợp đồng theo mùa vụ, hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 3 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa đơn vị với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động; người làm việc HĐLĐ có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 3 tháng (thực hiện từ ngày 1-1-2018). Thực hiện theo quy định trên, trường hợp doanh nghiệp và người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn từ 1 tháng đến dưới 3 tháng thì doanh nghiệp phải đăng ký tham gia BHXH bắt buộc và người lao động vẫn được hưởng các chế độ, nghỉ phép, chế độ trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng như đối với lao động làm trọn thời gian.

Mức lương tối thiểu cho lao động thời vụ 2026

Khi mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh tăng, thu nhập của người lao động thời vụ cũng cần được cải thiện tương ứng. Từ đầu năm 2026, mức lương thấp nhất mà người sử dụng lao động phải chi trả cho người lao động đã có sự thay đổi đáng chú ý. Dù bạn làm các công việc như phục vụ, giao hàng hay tham gia các dự án ngắn hạn, mức lương theo giờ hiện nay thường dao động khoảng từ 17.800 đến 25.500 đồng/giờ tùy theo từng khu vực. Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn biết cách tự tính mức thu nhập của mình, qua đó bảo đảm quyền lợi và hạn chế những hiểu lầm khi thỏa thuận tiền lương trong hợp đồng lao động giữa bối cảnh giá cả thị trường có nhiều biến động.

Mức lương tối thiểu theo tháng được phân chia theo vùng. Người sử dụng lao động căn cứ vào mức lương tối thiểu để thỏa thuận và trả lương cho người lao động theo tháng. Mức lương theo công việc hoặc chức danh của người lao động làm đủ thời gian làm việc bình thường và hoàn thành định mức công việc đã thỏa thuận trong tháng thì không được thấp hơn mức lương tối thiểu tháng.

Cách ký hợp đồng lao động thời vụ theo quy định mới

Hiện nay, việc ký kết hợp đồng lao động thời vụ không còn đơn giản là những thỏa thuận miệng hoặc hợp đồng mùa vụ như trước. Theo quy định pháp luật mới, mọi quan hệ lao động có thời hạn từ 01 tháng trở lên đều phải tuân thủ đầy đủ các quy định liên quan đến hợp đồng lao động xác định thời hạn. Bên cạnh đó, cùng với sự phát triển của công nghệ số, hình thức ký kết hợp đồng lao động điện tử ngày càng được áp dụng rộng rãi và được pháp luật công nhận, giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả cho cả doanh nghiệp lẫn người lao động. Nội dung dưới đây sẽ hướng dẫn cụ thể quy trình gồm 5 bước để xây dựng một hợp đồng đúng quy định, từ việc xác định loại hợp đồng phù hợp đến việc hoàn thiện các điều khoản về bảo hiểm bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Hiện nay, mẫu Hợp đồng lao động thời vụ không được quy định thành mẫu cụ thể trong Bộ luật Lao động 2019 cũng như các văn bản hướng dẫn mà việc soạn thảo hợp đồng này phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động. Việc soạn thảo phải đảm bảo tuân thủ những hình thức chung của mẫu hợp đồng.

Về nguyên tắc, hợp đồng lao động thời vụ cần phải có những nội dung cơ bản theo quy định của pháp luật được quy định tại Điều 21 Bộ luật lao động như sau:

Họ và tên, địa chỉ của đơn vị/người sử dụng lao động/người đại diện hợp pháp.

Họ và tên, chức danh của người giao kết hợp đồng lao động bên phía người sử dụng lao động.

Thông tin của người lao động: Họ và tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi cư trú, số thẻ CMND, CCCD hoặc hộ chiếu của người giao kết hợp đồng lao động bên phía người lao động.

Công việc và địa điểm làm việc

Thời hạn hợp đồng lao động

Mức lương theo công việc hoặc chức danh, thời hạn trả lương, hình thức trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.

Chế độ nâng lương, bậc lương.

Thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi.

Chế độ bảo hộ lao động cho người lao động

BHXH, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp

Chế độ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ và kỹ năng nghề.

Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp lao động thời vụ

Nhiều người làm việc theo mùa vụ hoặc tham gia các dự án ngắn hạn thường cho rằng mình khó có cơ hội nhận trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, trên thực tế, nếu đáp ứng điều kiện đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp đủ 12 tháng trong vòng 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, người lao động vẫn có thể làm hồ sơ hưởng chế độ này. Vậy trong trường hợp ký nhiều hợp đồng ngắn hạn với các doanh nghiệp khác nhau thì thời gian tham gia bảo hiểm sẽ được cộng dồn ra sao? Thủ tục và giấy tờ cần chuẩn bị gồm những gì khi phần lớn quy trình hiện nay đã được thực hiện trực tuyến thông qua ứng dụng VssID và Cổng dịch vụ công? Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cách tính thời gian đóng và các bước cần thực hiện để nhận trợ cấp thất nghiệp đầy đủ và đúng quy định.

Người lao động làm thời vụ có thể được đóng bảo hiểm thất nghiệp nhưng để hưởng trợ cấp thất nghiệp khi nghỉ việc, người này phải đáp ứng đủ các điều kiện được ghi nhận tại Điều 49 Luật Việc làm năm 2013:

1 – Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.

Không giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp: Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái luật hoặc người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hàng tháng.

2 – Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng.

3 – Đã nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm trong thời gian 03 tháng từ ngày chấm dứt hợp đồng.

4 – Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày từ ngày nộp hồ sơ hưởng trợ cấp.

Không giải quyết với trường hợp: Người lao động đi nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an, đi học tập từ 12 tháng, đi xuất khẩu lao động, chết…

Thời gian thử việc cho lao động thời vụ

Bạn sắp nhận một công việc theo dự án hoặc làm thời vụ trong thời gian ngắn và được doanh nghiệp yêu cầu trải qua giai đoạn thử việc? Hãy kiểm tra kỹ quy định pháp luật, bởi không phải mọi công việc ngắn hạn đều được phép áp dụng hình thức này. Trên thực tế, nếu hợp đồng lao động có thời hạn dưới 1 tháng thì người lao động phải được nhận làm chính thức ngay, không cần trải qua thời gian thử việc. Với những hợp đồng có thời hạn dài hơn, thời gian thử việc cũng phải được xác định phù hợp với tính chất và mức độ phức tạp của công việc theo quy định của pháp luật. Vì vậy, bạn nên tìm hiểu kỹ để đảm bảo doanh nghiệp không kéo dài thời gian thử việc quá mức hoặc trả lương thử việc thấp hơn mức cho phép.

1. Người sử dụng lao động và người lao động có thể thoả thuận về việc làm thử, quyền, nghĩa vụ của hai bên trong thời gian thử việc. Nếu có thoả thuận về việc làm thử thì các bên có thể giao kết hợp đồng thử việc.

Nội dung của hợp đồng thử việc gồm các nội dung quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, g và h khoản 1 Điều 23 của Bộ luật này.

2. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động mùa vụ thì không phải thử việc.

Câu hỏi thường gặp